CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Triệu chứng bệnh phong

Các triệu chứng lâm sàng của bệnh rất phong phú và đa dạng, biểu thị sự tương quan giữa sức đề kháng, tức khả năng miễn dịch của cơ thể đối với tác nhân gây bệnh.

- Thời kỳ ủ bệnh: Bệnh phong có thời kỳ ủ bệnh dài nhất so với tất cả các bệnh lây truyền khác. Tính trung bình, thời kỳ đó là 2-3 năm hoặc lâu hơn. Người ta gọi đó là giai đoạn yên lặng của bệnh vì chính trong thời gian đó, vi khuẩn đang nhân lên để có đủ số lượng mà gây bệnh.

- Thời kỳ khởi phát: Bệnh thường bắt đầu bằng những biểu hiện kín đáo, không rầm rộ, ví dụ một vết hồng, một vết bạc màu trên da mà bệnh nhân không nhận thấy hoặc để ý đến hay một vài rối loạn cảm giác như kém cảm giác, tăng hoặc mất cảm giác ở một vùng da; có khi do ngẫu nhiên bị bỏng mà không thấy đau rát nên mới phát hiện được. Có khi bệnh phát đột ngột bằng sự xuất hiện loại phản ứng kiều hồng ban nút tuy rất hiếm.

Tiến triển chung của bệnh phong tùy thuộc vào sức đề kháng của cơ thể. Những bệnh nhân ở thể bất định (thể I) có thể khỏi tự nhiên hoặc tiến triển thành thể củ (T) hoặc thể u (L). Thể L có thể tiến triển nặng dần vì cơ thể không có khả năng miễn dịch, đặc biệt là miễn dịch trung gian tế bào. Thể T cũng có thể tự khỏi tự nhiên hoặc có thể tiến triển lành tính hơn nhưng thường nhiều tàn phế trầm trọng. Thể B, nếu không được điều trị, có thể tiến triển thành thể L và nếu được điều trị tốt sẽ tiến triển hướng về thể T. Những kiểu tiến triển trên có thể là kết quả của điều trị hoặc xuất hiện sau các cơn phản ứng phong (phản ứng đảo ngược).

Ảnh minh họa

Dưới đây là các triệu chứng thể phong theo bảng phân loại:

- Phong bất định (viết tắt là I): Nhóm bệnh này có đặc điểm chung là có các dát, phẳng với mặt da, thay đổi màu sắc (đỏ, trắng, sẫm màu) kèm theo rối loạn cảm giác và tổn thương thần kinh, có ít hoặc không tìm thấy trực khuẩn Hansen, có thâm nhiễm viêm không đặc hiệu xung quanh mao quản ở trung bì.

Các tổn thương da thường có số lượng ít hoặc chỉ có một dát phẳng với mặt da, không đối xứng, màu đỏ, hồng hoặc bạc màu, có khi sẫm màu, ranh giới tương đối rõ, sờ vào da mềm mại, không nhiễm cộm, cảm giác giảm, bệnh nhân thấy bì bì hoặc tê dại, không biết hoặc ít nhạy cảm với đau (khi châm kim), nóng (khi áp ống nước nóng vào), các tổn thương này có thể nhìn thấy nhưng không sờ thấy vì không nhiễm cộm, mật độ da bình thường.

- Phong củ (viết tắt là T): được coi như một thể ‘lành tính’ vì không ăn vào nội tạng và thường không lây. Thể này có đặc điểm: có tổn thương đa thần kinh; có ít hoặc không thấy trực khuẩn trong các tổn thương; có phản ứng hình nang (dạng củ) đặc biệt; có đáp ứng miễn dịch trung gian tế bào (CIM) mạnh, biển hiện bằng phản ứng Mitsuda dương tính.

Các tổn thương da là những củ hay nang nổi lên ít nhiều trên mặt da, số lượng ít hoặc đơn độc một tổn thương, không đối xứng, màu hồng ở người da trắng hoặc màu đỏ hồng ở người da đen, bề ngoài ranh giới rõ rệt so với da lành xung quanh, vùng trung tâm thường phẳng với mặt da và lên sẹo. Các tổn thương này thường mất cảm giác hoặc kém cảm giác, lông bị rụng, sờ vào thấy khô vì rối loạn tuyến mồ hôi và tuyến bã, đôi khi hơi ráp. Dây thần kinh có thể bị viêm to và sờ thấy ngáy, gần vùng tổn thương da, ở các dây thần kinh lớn, như dây thần kinh trụ, dây thần kinh cổ… Triệu chứng sớm của phong củ là mất cảm giác đau nóng, râm ran như kiến bò hoặc yếu cơ, liệt cơ.

- Phong u (viết tắt là L): là thể ‘ác tính’ của bệnh phong, gặp ở những người yếu hoặc suy giảm miễn dịch trung gian tế bào (CMI). Bệnh có những đặc điểm sau: ở giai đoạn sớm, có các tổn thương da như thâm nhiễm, mảng thâm nhiễm lan tỏa, u, cục, các tổn thương niêm mạc về sau, có các tổn thương; có hình thái xâm nhiễm u hạt đặc biệt trong đó có nhiều tế bào Virchow; phản ứng Misuda âm tính, biêut thị một tình trạng suy giảm miễn dịch trung gian tế bào (CMI).

Thể phong u có thể hình thành, xuất phát từ những dát phong bất định hoặc phong trung gian qua ‘xuống cấp’ từng bước. Các tổn thương da gồm các dát, mang thâm nhiễm và các u phong phân bố một cách đối xứng ở hai bên thân thể.

Ảnh minh họa

Các dát phong u có màu hồng ở người da màu sáng, bạc màu hoặc đỏ hồng ở những người da sẫm, hình tròn hay bầu dục, ranh giới không rõ nét, bề mặt mềm và bóng. Cảm giác có thể vẫn bình thường, không thay đổi nhưng thử nghiệm rạch da và tìm vi khuẩn sẽ dương tính mạnh. Phản ứng lepromin của Mitsuda âm tính.

Các sần và các u cục thường có số lượng lớn, màu hồng hoặc màu gỉ sắt ở người da sáng, màu đỏ hồng ở người da sẫm, bề mặt trơn, mềm và bóng, bờ mờ dần vào vùng da lành xung quanh nên không rõ nét. Rối loạn cảm giác thường nhẹ hoặc không có. Các u cục thường bắt đầu thấy ở mặt, đặc biệt là ở tai nhưng cũng có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng nào của cơ thể. Các vùng nóng nhất của cơ thể như bẹnh, nách, da đầu và dọc the rãnh cột sống thường không có tổn thương. Ở mặt, các tổn thương có xu hướng khu trú và phần ít hoặt động như mũi, tai, má và thường không ăn vào các nếp nhăn làm cho các nếp nhăn này càng rõ nét hơn.

Hầu như bao giờ cũng thấy tổn thương ở tai làm cho dái tai dài và to ra. Lông mi và lông mày rụng. Trường hợp có nhiều mảng nhiễm cộm và u phong ở mặt, vẻ mặt có biến dạng đặc biệt được gọi là ‘mặt sư tử’. Tình trạng phù và bầm tím đầu chi cũng rất hay gặp ở giai đoạn sớm của thể L. Tình trạng da khô, vảy cá, chủ yếu là ở các chi, gặp ở giai đoạn muộn.

Ở thể phong u, các tổn thương thần kinh xuất hiện muộn, thường sau 3-4 năm tiến triển. Các dây thầnh kinh to ra một cách đều đặn và đối xứng cả hai bên. Tình trượng nhược cơ và đôi khi hủy hoại hoặc liệt cơ là hậu quả của tổn thương thần kinh vận động. Một hình thái đặc biệt của thể phong u là ‘thể phong u lan tỏa’. Đặc điểm của thể này là có thâm nhiễm lan tỏa, bóng, vàng nhợt nhạt giống như bệnh phù niêm, lông mày, lông mi rụng. Có hiện tượng tắc mạch và loét da.

Một hình thái đặc biệt nữa của thể phong u là ‘thể phong u dạng mô bào’. Các u phong ở đây có hình tròn hoặc hình bầu dục, rắn chắc, nằm ở da hoặc dưới da, thường gặp ở các bệnh nhân phong tái phát, nhất là những bệnh nhân kháng DDS.

- Phong trung gian hay lưỡng dạng (viết tắt là B): Nhóm này có đặc điểm như sau: Tổn thương ở da và thần kinh, mang tính chất một phần của phong u, một phần của phong u củ nên được gọi là ‘lưỡng dạng’. Về lâm sàng, các tổn thương thần kinh xuất hiện sớm, mang tính chất nặng và lan rộng, nhiều dây thần kinh bị tổn hại một cách không đối xứng. Các tổn thương này có thể tiến triển nhiều tháng hoặc nhiều năm trước khi xuất hiện tổn thương da. Các tổn thương da thay đổi tùy theo vị trí của từng người bệnh trên phổ bệnh phong. Số lượng các tổn thương da không nhiều bằng thể phong u. Thường có những mảng nhiễm cộm lớn, xung quanh có những tổn thương vệ tinh nhỏ hơ, trong như những đảo con đứng cạnh đảo lớn. Ở những người da trắng, màu sắc các tổn thương thường hơi đỏ như màu rượu vang, hoặc màu đỏ hồng ở người da sẫm.

Ảnh minh họa

- Triệu chứng thần kinh: Đặc điểm của bệnh phong ở tất cả các thể bệnh và ở mọi bệnh nhân là có tổn hại thần kinh ngoại biên trong khi thần kinh trung ương luôn được ‘tôn trọng’.

- Hiện tượng to dây thần kinh ngoại biên: Sờ vào sẽ thấy các dây thần kinh đó to hơn bình thường và nhạy cảm, có chỗ thấy mềm nếu bị áp-xe thần kinh. Cần nghĩ đến bệnh phong ở tất cả những ai có to dây thần kinh ngoại biên.

- Rối loạn cảm giác: Lúc bệnh mới phát, có thể tăng cảm giác nhưng về sau kém cảm giác. Hiện tượng mất cảm giác bắt đầu từ ngoại biên, rồi tiến dần về phía gốc chi.

- Rối loạn vận động: Do dây thần kinh vận động bị tổn thương, gây liệt cơ và teo cơ. Có thể gặp nhiều biểu hiện khác nhau. Ở mặt, có thể thấy mất khả năng nhắm mắt và cơ mặt mất tính linh hoạt, tạo nên vẻ mặt đở ra như ‘mặt nạ’. Ở chi, có thể thấy hiện tượng ‘bàn tay quắp’ và ‘bàn chân thõng’ ở những mức độ khác nhau.

- Rối loạn dinh dưỡng: là những rối loạn thứ phát, hậu quả của các tổn thương thần kinh biểu hiện bằng những mức độ khác nhau: da khô, bóng, mất mồ hôi, rụng lông, bọng nước, loét da và tổn thương xương (loãng xương, tiêu xương).

- Những biểu hiện khác của bệnh phong:

+ Tổn thương ở niêm mạc.

+ Tổn thương ở mắt.

+ Tổn thương ở xương.

+ Tổn thương ở các tạng, gan, lách và hạch…

Theo Suckhoedoisong.vn

Tags:

Liên quan đến bệnh Video Tin bài Hỏi đáp

01668***224 - 21/03

Đau nhức chỗ gãi đầu có sao không?

Bác sĩ cho em hỏi. Hôm trước em không biết là có nốt đậu ở sau gáy nên đã gãi. Chỗ đó hiện giờ đã lên vảy. Đến hôm nay thì cảm thấy đau nhức ở chỗ đã...

0968***695 - 29/09

Hỏi về cách lây bệnh phong

Tôi là nam 36 tuổi. Khi tôi vô tình chạm vào tay (đụng nhẹ) người bị phong (tay của tôi không...

0935***664 - 24/08

Bệnh phong trong máu là bệnh gì?

Bac si ơi cho con hỏi bệnh phong trong máu là bệnh như thế nào ạ. Dạo này con hay bị ngứa nhưng k dám gãi,nó nổi lên từng cục nhỏ,mắt cũng hay bị đỏ...

0974***809 - 15/08

Bệnh phong có chữa được không?

Cho em hỏi bệnh phong hủi có chữa hết được không vậy?...

Xem thêm

Tin mới

Người đàn ông ở Nghệ An tử vong do uống rượu ngâm có độc chất lá ngón

Sống khỏe - 5 phút trước

Người đàn ông ở Nghệ An tử vong do uống rượu ngâm có độc chất lá ngón

Kết quả kiểm nghiệm mẫu rượu ngâm rễ và lá rừng làm một người ở Quỳ Châu- Nghệ An sau khi uống tử vong hơn 10 ngày trước, cho thấy có độc chất của lá ngón.

Nỗi phiền muộn mang tên dị ứng khi “yêu”

Sống khỏe - 5 phút trước

Nỗi phiền muộn mang tên dị ứng khi “yêu”

Dị ứng là phản ứng tự nhiên của cơ thể chống lại các tác nhân lạ xâm nhập cơ thể. Dị ứng khi quan hệ tình dục gây nhiều phiền toái và ảnh hưởng khả năng sinh sản…

Muốn tránh mắc bệnh tả trong những ngày hè sáng mưa chiều nắng, không được bỏ qua những lưu ý này!

Sống khỏe - 1h39 phút trước

Muốn tránh mắc bệnh tả trong những ngày hè sáng mưa chiều nắng, không được bỏ qua những lưu ý này!

Mỗi năm trên thế giới có khoảng 2,9 triệu người mắc bệnh tả, 95000 trường hợp trong số đó đã tử vong. Bệnh thường diễn ra vào mùa hè trong điều kiện thiếu nước sạch do hạn hán hoặc bão lũ...

Sai lầm không được mắc khi trẻ sơ sinh bị ho

Sống khỏe - 1h39 phút trước

Sai lầm không được mắc khi trẻ sơ sinh bị ho

Không hiểu rõ bản chất cơn ho của trẻ là nguyên nhân khiến mẹ không thể trị ho dứt điểm cho con. Khi đó, cố gắng cắt cơn bằng thuốc cũng là một sai lầm.

Cách sơ cứu nạn nhân sau thảm họa sạt lở đất đá do bão lũ

Sống khỏe - 1h39 phút trước

Cách sơ cứu nạn nhân sau thảm họa sạt lở đất đá do bão lũ

Khi sơ cứu nạn nhân sạt lở đất, cần chú ý đến triệu chứng khó thở nặng, hô hấp đảo chiều, thiếu oxy phát triển

Xem thêm

Video nổi bật